کوزَران یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش کوزران در شهرستان کرمانشاه است.

بخش کوزران سنجابی یکی از ۵ بخش تابعه شهرستان کرمانشاه و در زمره مناطقیست که در آینده حرفهایی برای گفتن دارد. کوزران دارای ظرفیتهای بالقوه فراوانی در بحث توسعه پایدار است و مستعد رشد و تعالی بیشتر می‌باشد. کوزران هم‌اکنون با ۶ هزار نفر جمعیت شهری و ۱۰ هزار جمعیت روستایی به عنوان یکی از شهرهای جمعیت پذیر استان مطرح است و توانسته بخوبی مرکز خدماتی - بازاری - اداری و … برای خود و روستاهای بخش‌های همجوارش باشد. در حال حاضر اکثر اهالی روستاهای محور روستاهای تختگاه بخش گهواره، روستاهای محور نهرآبی شهرستان روانسر، روستاهای محور چهارزبر بخش ماهیدشت و روستاهای محور سراب نیلوفر بخش مرکزی کرمانشاه مراجعاتشان به کوزران می‌باشد تا مراکز بخش‌های محل سکونتشان که بیانگر موقعیت ویژه و مستعد توسعه بیشتر کوزران است. منطقه کوزران، دیار مردمانی با فرهنگی اصیل و مثال زدنیست. منطقه‌ای که کمترین نزاع‌ها و اختلافات قومی و قبیله‌ای را دارد و در آن نامی از اشرار دیده نمی‌شود و افتخاری بس ارزنده برای این خطه است. کوزران زادگاه کسانیست که عشق به میهن، دین و ملت را در هم آمیخته‌اند و همواره ثابت کرده‌اند که در تاریخ کشور سهیم هستند. همچنانکه مجاهدت‌های ایل سنجابی در انقلاب مشروطیت، مبارزه مردان غیور سنجابی با استعمار و نقش ویژه در ملی شدن صنعت نفت و حضور یکپارچه و مردانه جوانان این سامان در دفاع از ناموس و کیان مملکت در دهه ۶۰ بر همگان آشکار و مبرهن است.

تاریخ پر گواه ایل سنجابی و افتخارات آن برهیچ کس پوشیده نیست. مردمان مهمان نواز، فهیم و با فرهنگ غنی این سامان زبان زد عام و خاص می‌باشند. طبیعت زیبا و شگرف و دشت سبز سنجابی دیده هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌نماید. مناطق خوش آب و هوای هفت آشیان و روستاهای محور کوه قلعه قاضی، سراب زلال و همیشه جوشان قره دانه، همواره با آغوشی باز پذیرای خیل دوستداران طبیعت بوده‌است. همجواری کوزران با شهرهای کرمانشاه، اسلام‌آباد غرب، گهواره، روانسر، جوانرود و ماهیدشت باعث شده که هر روز شاهد خیل عظیم جمعیت سیار و گذری از آن باشیم و موجبات مرکزیت این سامان را فراهم نموده‌است. طی سالیان اخیر نیز مسیر کوزران به عنوان یکی از محورهای اصلی مردم کرمانشاه و ایلام جهت تردد به مناطق اورامانات و شهر جوانرود مطرح گردیده و بر اهمیت کوزران افزوده است. از سویی نیز امید است با توسعه راه‌های بخش کوزران و تعریف مسیرهای جدید از جمله راه مواصلاتی ثلاث باباجانی کوزران هرچه زودتر به جایگاه واقعی اش دست یابد. قطعاً با درنظرگرفتن تمهیداتی جهت احداث جاده دسترسی کوزران - ثلاث باباجانی از طریق روستاهای باباکوسه به میرآباد و هلول ضمن پررنگ تر شدن تردد مردم این مناطق و دسترسی بیشتر به مرز دورنمایی بهتر را می‌توان برای کوزران متصور شد.

در بررسی‌های باستان شناختی که در ۲۵ درصد از دشت کوزران انجام شده تاکنون ۸۴ محوطه و تپه باستانی مربوط به دوران‌هایی از نوسنگی (هزاره نهم، هشتم پ. م) تا پایان روزگار قاجاریان شناسایی شده‌است.

منابع

بختیاری، سعید. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران. چاپ یکم. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خورشیدی. شابک: ‎۹۶۴-۳۴۲-۱۶۵-۱‏. 

• مختصات و ارتفاع، پیش‌شماره