پاسارگاد دماوند مسجد لاله واژگون ایران از فضا
چهارگوشه - معرفی استان ها و شهر های ایران و جاذبه های توریستی

استان البرز

اشتهارد

اشتهارد (به تاتی: اشتارده) مرکز شهرستان اشتهارد استان البرز و از شهرهای باستانی ایران است که در ۵۰٫۳۷۲۲ طول شرقی و ۳۵٫۷۲۰۸ عرض شمالی قرار دارد. با شهر تهران حدود ۱۰۰ کیلومتر و با شهر ...

ساوجبلاغ

ساوجبلاغ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد: شهرستان ساوجبلاغ، یکی از شهرستان‌های استان البرز ساوجبلاغ (اردبیل)، روستایی در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخ...

طالقان

طالقان مرکز شهرستان طالقان از استان البرز ایران است. این شهر در منطقه‌ای ییلاقی در میان رشته کوه البرز و در ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی تهران قرار گرفته‌است. شهر طالقان به لحاظ قرار گرفتن ...

فردیس

فردیس مرکز شهرستان فردیس در استان البرز می‌باشد. فردیس از ابتدای سال۱۳۹۶ از کرج جدا شده و تبدیل به شهرستان فردیس شد که خود دارای فرمانداری و شهرداری مستقل شد. فر...

کرج

کرج تلفظ یکی از کلان‌شهرها ایران و همچنین مرکز استان البرز و مرکز شهرستان کرج است. کرج یک شهر کوهپایه‌ای در ایران است که در دامنهٔ رشته کوه‌های البرز و در بلندای ۱۳۰۰ متر بالات...

نظرآباد

نَظَرآباد یکی از شهرهای استان البرز و مرکز شهرستان نظرآباد است.این شهرستان قدمتی حدود نه هزار سال دارد . به طوری که منطقه باستان‌شناسی ازبکی در آن واقع شده است و نمونه اولین خشت دست ساز بشر ...

معرفی استان البرز

البرز رشته کوهی در بخش شمالی ایران است. ریشهٔ نام آن در زبان اوستایی هره بره زئیتی و در زبان پهلوی هره بُرز است. این رشته کوه از سوی باختر از تالش جمهوری آذربایجان آغاز می‌شود و در سوی شرق تا درون ترکمنستان و افغانستان دنباله می‌یابد. بخش بزرگی از البرز در راستای کنارهٔ جنوبی دریای خزر کشیده شده‌است. در این بخش، جبههٔ شمالی البرز سرسبز و جبههٔ جنوبی آن خشک است. یک دلیل این دوگانگی وجود رشته کوه البرز است که همچون سدّی طبیعی از گذر رطوبتِ برخاسته از دریای خزر به سوی جنوب جلوگیری می‌کند و بیشتر این رطوبت در جبههٔ شمالی البرز می‌بارد.

بلندترین کوه البرز، کوه دماوند (۵۶۱۰ متر) است که در استان مازندران شهر رینه قرار دارد. دامنه‌ها و دره‌های البرز از تفرجگاه‌های مهم مردم استان‌های تهران، کرج، قزوین و سمنان است. از مهم‌ترین رودهای دامنهٔ شمالی البرز سفیدرود و دامنه‌های جنوبی کرج و جاجرود را می‌توان نام برد. قله‌های بسیاری برای کوهنوردی در این رشته کوه وجود داردند که از آن میان می‌توان دماوند، علم‌کوه، خلنو، آزادکوه، شاه‌البرز، سیالان، وروشت، دوبرار، توچال و پهنه‌حصار را نام برد.

ویژگی‌های زمین‌شناسی و جغرافیایی

از دید چینه‌شناسی و زمین‌ساخت (تکتونیک)، رشته کوه البرز به سه بخش خاوری (شرقی)، مرکزی و باختری (غربی) بخش‌بندی می‌شود. البرز باختری از رودخانه آستاراچای تا دره سپیدرود، البرز مرکزی از دره سپیدرود تا دره فیروزکوه و رود تالار، و البرز خاوری از دره فیروزکوه تا گرگان‌رود و مرز خراسان کشیده شده‌است. البرز باختری بخش مهمی از کوه‌های تالش را در برمی‌گیرد. این کوه‌ها از گردنه حیران تا غرب شهرستان هشتپر کمابیش به خط راست به سمت جنوب سپس به سوی جنوب‌شرقی امتداد یافته و در جنوب شهرستان رشت به دره سپیدرود می‌پیوندد.

واژه‌شناسی

در اوستا «هره برزَیتی» Harā Bərəzaitī پهلوی «هربرز» مرکب از دو جزء: هر، به معنی کوه و برز به معنی بالا و بلند و بزرگ. در ادبیات پارسی «برزکوه» هم به معنی البرز آمده و ترجمهٔ تحت‌اللفظی آن است.

اسطوره‌شناسی

رشته کوه البرز و قلهٔ دماوند و به خصوص قارن کوه (قاف) در ناحیهٔ شمال سمنان نقش برجسته‌ای در متون تاریخی طبرستان و افسانه‌های ایرانی دارند. در افسانه‌های کهن از رشته کوه البرز تحت عنوان تیراگ نام برده‌اند که در واژه‌نامه کتاب سوشیانس نیز از آن یاد شده‌است.

قله‌ها

البرز مرکزی

  • دماوند، ۵۶۱۰ متر
  • آزاد کوه، ۴۳۹۸ متر
  • خلنو، ۴۳۷۵ متر
  • ناظر بزرگ (شکر لقاس)، ۴۳۵۰ متر
  • پالان گردن، ۴۲۵۰ متر
  • کلون بستک، ۴۲۰۰ متر
  • سرکچال، ۴۱۵۰ متر
  • وروشت، ۴۱۰۰ متر
  • خرسنگ، ۴۱۰۰ متر
  • توچال، ۳۹۶۰ متر
  • مهرچال، ۳۹۲۰ متر
  • آتشکوه، ۳۸۵۰ متر
  • شاه‌نشین، ۳۸۵۰ متر
  • علم کوه، ۴۸۵۰ متر
  • ارفع کوه، ۲۸۵۰ متر
  • خرسان شمالی، ۴۶۸۰ متر
  • خرسان جنوبی، ۴۶۵۹ متر
  • تخت سلیمان، ۴۶۵۹ متر
  • سیاه‌سنگ، ۴۶۰۹ متر
  • هفت خوان، ۴۵۳۷ متر
  • چالون، ۴۵۱۶ متر
  • سیاه گوک جنوبی، ۴۵۰۰ متر
  • سیاه گوک شمالی، ۴۴۴۵ متر
  • سیاه کمان، ۴۴۷۲ متر
  • شانه کوه، ۴۴۶۵ متر
  • کالو، ۴۴۱۲ متر
  • گردونکوه، ۴۴۰۲ متر
  • میان سه چال، ۴۳۴۸ متر
  • لشگرک، ۴۲۵۶ متر
  • زرین کوه (ماسه چال)، ۴۲۰۰ متر
  • زرین کوه، ۳۸۵۰ متر
  • آلانه سر، ۴۰۵۰ متر
  • کرما کوه، ۴۰۲۰ متر
  • پسند کوه، ۴۰۰۰ متر
  • سیاه لیز، ۳۹۷۵ متر
  • سیالان، ۴۲۵۰ متر
  • شاه البرز، ۴۲۰۰ متر
  • خشچال، ۴۱۸۰ متر
  • ناز، ۴۱۰۰ متر
  • کهار، ۴۰۵۰ متر
  • آرامگاه بی‌بی شهربانو
  • کلک‌چال، ۳۳۵۰ متر
  • کلون‌بستک، ۴۲۰۰ متر
  • کوه بازارک، حدود ۳۷۷۵ متر
  • کوه سه‌پایه، ۲۲۰۰ متر
  • کوه لوارک، ۳۵۶۰ متر
  • کوه لیچه، ۲۸۷۸ متر
  • کوه مزرا، ۲۴۲۰ متر
  • گردونکوه، ۴۴۰۲ متر
  • سماموس، ۳۶۲۰ متر

البرز غربی

  • کوه‌های تالش

البرز شرقی

  • شاهوار ۳۹۴۵متر (بلندترین قله البرز شرقی)
  • چالویی (دامغان)۳۹۰۰ متر
  • گاوکشان ۳۸۱۳متر
  • کهکشان (دامغان) ۳۸۰۰متر
  • کرکسی (دامغان) ۳۷۰۰متر
  • نیزوا ۳۷۵۰متر
  • نمازگاه (دامغان)۳۶۰۵متر
  • ناقاره خانه (دامغان)۳۶۰۵متر
  • شاهدارکوه (دامغان)۳۲۵۲متر
  • بادله کوه (دامغان)۳۲۲۰متر
  • بینالود ۳۲۱۱ متر

جستارهای وابسته

  • البروس
  • زاگرس

منابع

پیوند به بیرون

  • دید ماهواره‌ای از البرز خاوری، البرز باختری

اخبار


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348

Template Design:Dima Group